Babette Porcelijn maakt zich hard voor een eco-positief leven. Ze schreef het boek De Verborgen Impact, over de invloed van ons dagelijks leven op de aarde. Hoe kunnen we onze voetafdruk verkleinen? Als iemand dus weet hoe we bewust(er) kunnen consumeren, dan is het Babette wel. En haar praktische tips kunnen we goed gebruiken nu Black Friday weer voor de deur staat!

Schokkende feiten

Het roer bij Babette zelf gaat om in 2014. Op zomaar een zondagmiddag raakt ze met haar man in gesprek over de impact van productieketens op de aarde. “Hij had berekend dat de productie van een nieuwe auto evenveel energie kost als zes jaar autorijden”, vertelt Babette. “En hij deelde het schokkende feit dat dagelijks 27 miljoen bomen verdwijnen. Onder andere voor onze vleesproductie. Dat was voor mij het moment waarop ik besefte: ik wil hier álles van weten en hier niet langer aan meedoen.”

Diezelfde middag start ze haar onderzoek naar de impact van onze levensstijl op de aarde. “Eerder vond ik het milieu iets voor mensen die van natuur houden”, zegt Babette. “Maar ineens zag ik in dat het milieu over míjn toekomst gaat. En over die van mijn kinderen. Die toekomst staat op het spel. Als er straks geen bomen, planten en dieren meer zijn, is er ook geen schone lucht, water en voedsel.”

De impact die je niet ziet

Babette komt tot nog twee inzichten. “Vroeger vond ik altijd dat de industrie de milieuproblemen maar moest oplossen. Maar door het gesprek met mijn man besefte ik dat als ik vlees of een auto koop, ik meebetaal aan de schade die daarmee wordt veroorzaakt. Ook zag ik in dat de impact van onze samenleving de laatste jaren niet is afgenomen. Dat lijkt misschien wel zo, want als je naar buiten kijkt, zie je elektrische auto’s en zonnepanelen. Maar we vergeten dat we de productie van onze spullen massaal naar het buitenland en lagelonenlanden hebben verplaatst. En daarmee de vervuiling ook. Alleen die zien we hier niet.”

Het resultaat van haar onderzoek is het boek ‘De Verborgen Impact’. “Ik viel verschillende keren van mijn stuk tijdens het schrijven van mijn boek”, weet Babette nog. “Zo verbaasde het me enorm dat onze spullen de meeste negatieve impact hebben op de aarde. Meer nog dan vlees eten of autorijden. Dat komt doordat bij de productie en het transport van al die spullen landgebruik, watervervuiling, luchtverontreiniging, verlies van natuur en CO2-uitstoot komt kijken.”

BAM: beter, anders en minder consumeren

Gelukkig kunnen we hier als samenleving – en jij als individu! – iets aan dóen. In haar boek beschrijft Babette talloze praktische tips om onze voetafdruk op de aarde te verkleinen. “We kunnen beter, anders en minder consumeren”, vat ze samen. “Dat begint met de vraag: heb ik die nieuwe auto, laptop of trui überhaupt nodig? Zo nee, koop het dan niet. Zo ja? Kijk dan kritisch of het beter of anders kan.”

Beter

Beter consumeren gaat erom dat je iets vervuilends schoner maakt. “Misschien kun je je aankoop lenen, huren, leasen of tweedehands kopen”, geeft Babette als voorbeeld. “Of je oude spullen laten repareren. Je kunt ook iets kopen dat minder slecht is. Denk aan een refurbished (opgeknapte) smartphone of aan een nieuwe gasketel die superzuinig is.”

Anders

De tweede vraag die je jezelf kunt stellen is: kan het ook anders? “In dat geval kies je voor een duurzamere oplossing voor dezelfde vraag”, legt Babette uit. “Om te kunnen eten kies je bijvoorbeeld niet langer voor vlees, maar voor vegetarisch eten. Je pakt de trein in plaats van de auto, of je kiest voor aardwarmte in plaats van gas.” 

Minder

Er zit overigens wel een risico aan beter en anders consumeren, waarschuwt Babette. “Het kan de indruk wekken dat je door kunt gaan met je huidige manier van leven, waardoor je alsnog veel energie of grondstoffen verbruikt. Gloeilampen vervangen door ledlampen en ze alsnog de hele dag laten branden, zet weinig zoden aan de dijk. Beter en anders consumeren gaat dus hand in hand met minderen.”

beter-minder-anders-consumeren

‘The Big Five’

De noodzaak om te minderen is volgens Babette groot. “We gebruiken de aarde alsof we er drieënhalf van hebben. Duurzaam betekent terug naar één. Voor zo’n grote verbetering hebben we grote, positieve stappen nodig. Alle kleine beetjes helpen, maar de grote beetjes helpen meer.”

Om dat concreet te maken, heeft Babette vijf grote oplossingsrichtingen ontworpen:

1. Spullen en kleding

“Koop zo min mogelijk nieuws. Koop spullen die lang meegaan en wees er zuinig op. Repareer ze of koop tweedehands. En als een product echt niet meer werkt, lever het dan in, zodat de grondstoffen niet verloren gaan.”

2. Eten en drinken

“Wil je grote, positieve impact maken? Kies dan voor een plantaardig dieet. De productie van vlees leidt tot ongelooflijk veel ontbossing. Wat ook helpt, is kleinere porties eten en zo min mogelijk voedsel verspillen.”

3. Wonen

“Door kleiner te gaan wonen, sla je een hoop vliegen in één klap. Je hebt minder energie nodig, minder spullen en er zijn minder bouwmaterialen nodig voor het huis. Ga daarnaast voor een goed geïsoleerd huis. Gebruik groene stroom of zonnepanelen en kies een duurzame warmtebron.”

4. Vervoer

“Fossielvrij vervoer heeft de minste impact op de aarde. Pak dus vaker de fiets, het openbaar vervoer of ga lekker lopen. Heb je toch een auto nodig? Misschien kun je er een delen. En laat hem in elk geval staan voor korte afstanden. Stap eventueel over op elektrisch rijden of rijden op waterstof. En je maakt een enorme sprong door te stoppen met vliegen.”

5. Verspilling

“Zorg voor zo min mogelijk verspilling van voedsel, energie, spullen en materialen. En let op: dit gaat niet zozeer over afval, want dat is geen oorzaak van impact. De echte impact zit vooral in de productie van alles wat we consumeren. Door verspilling te voorkomen, vermijd je ook die impact.”

effectief-verduurzamen

Zo houd je een duurzame leefstijl vol

Babette heeft inmiddels veel ervaring met eco-positief leven. Maar hoe houd je dat vol? “Focus je op de dagelijkse dingen die je doet om duurzaam te leven”, tipt Babette. “Als je teveel bezig bent met het hogere doel, zoals de doelen die we als maatschappij moeten behalen, kun je een moedeloos gevoel krijgen.”

Een tweede tip: richt je op wat een duurzame levensstijl je brengt. “Sinds ik bewuster leef, ben ik fitter en gezonder. Ik ben veel meer buiten omdat ik niet autorijd. En ik beleef heel avontuurlijke vakanties met mijn gezin, omdat we niet meer vliegen. We maken fietstochten of wandeltochten. Heel gaaf.”

Ook merkt Babette dat een eco-positieve leefstijl goedkoper is, omdat ze minder spullen nodig heeft. “Die financiële ruimte geeft mij de vrijheid om te doen wat ik wil. Zo kon ik bijvoorbeeld de tijd vrijmaken om een boek te schrijven. En die vrijheid is volgens mij het meest waardevolle dat je kunt bezitten.”

Wie is Babette Porcelijn?

Babette Porcelijn studeerde Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft en had jarenlang een eigen ontwerpstudio. In 2016 bracht ze haar eerste boek ‘De verborgen impact’ uit. Datzelfde jaar richtte ze de organisatie Think Big Act Now op, met als doel de maatschappij effectief te verduurzamen. Ze geeft hierover regelmatig lezingen en trainingen. Op 8 juli 2021 lanceerde ze het ‘Het happy 2050 scenario’: een wetenschappelijk onderbouwd plan voor een veilige, eco-positieve planeet met een gezonde economie en welzijn voor iedereen.

Doe mee met Green Friday

Tijdens Green Friday maken we een statement tegen Black Friday: de dag die overconsumptie in de hand werkt. Daarmee putten we onze aarde in rap tempo uit. Daarom roepen wij jou op geen Black Friday deals te (ver)kopen maar een boom te planten in het Green Friday Forest. Doe je mee?

Plant een boom voor Green Friday