Bosbranden op Borneo: wat er speelt en hoe jij kunt helpen
24 september 2026
Wat doet Trees for All op Borneo en waarom is dat belangrijk?
Sinds 2022 werkt Trees for All samen met Borneo Nature Foundation aan het herstel en de bescherming van veenmoerasbossen in Nationaal Park Sebangau. Deze bossen zijn het thuis van de bedreigde orang-oetans én van groot belang voor het klimaat.
Al duizenden jaren slaat de veenbodem enorme hoeveelheden koolstof op. Daarmee behoren veenmoerasbossen tot de grootste natuurlijke opslagplaatsen voor koolstof ter wereld.
Als het veen uitdroogt en in brand vliegt, komt de koolstof vrij als CO2. Bovendien zijn veenbranden een stuk heftiger dan ‘gewone’ bosbranden, omdat het veen diep onder de grond kan blijven smeulen. Met bosherstel, bosbescherming én goed waterbeheer willen we dit zoveel mogelijk voorkomen.
Lees meer over het project
‘Super El Niño’ maakt de droogte erger
Mede door klimaatverandering zijn de veenmoerasbossen op Borneo de afgelopen jaren steeds droger geworden. Hierdoor is ook het risico op branden toegenomen. Dit jaar maakt een bijzonder sterke El Niño de situatie nog zorgelijker. Dit natuurlijke klimaatverschijnsel beïnvloedt de temperaturen en neerslag wereldwijd, wat op Borneo zorgt voor nóg meer droogte en (kans op) branden.
Borneo Nature Foundation heeft zich hierop voorbereid met een uitgebreid plan voor brandpreventie en -bestrijding. Negen teams met 145 getrainde dorpelingen zijn gemobiliseerd en uitgerust met blusapparatuur om in actie te komen indien nodig. Die situatie is helaas werkelijkheid geworden.
Branden verspreiden zich
De afgelopen maanden heeft het niet geregend op Borneo. De (veen)bodem is dus gortdroog. Tot begin september konden de teams samen met het lokale parkbeheer en de regionale overheid eerdere branden blussen. Daardoor bleef de schade relatief beperkt.
Maar sinds begin september hebben branden nieuwe delen van Borneo bereikt, waaronder het noordoostelijke deel van het park, waar onze plantlocaties liggen. Het vuur is ontzettend moeilijk te bestrijden. Zeker jonge aanplantlocaties, waar bossen nog niet zijn volgroeid, zijn kwetsbaar. Lokale teams werken dag en nacht om het vuur onder controle te krijgen, onder andere met blusvliegtuigen (waterbombing).
We weten inmiddels dat één van onze negen aanplantlocaties schade heeft opgelopen. Om hoeveel bomen het precies gaat, is nog niet bekend. Tegelijkertijd zijn er ook aanplantlocaties gered. En hoewel de oudere bossen ook worden bedreigd, zijn er tekenen dat dit bos de branden tot op zekere hoogte weerstaat. Dit bos vormt een soort ‘brandbuffer’ die helpt voorkomen dat het vuur zich verder verspreidt.
Onze inspanningen helpen erger voorkomen
De situatie op Borneo raakt ons enorm. Toch betekent het niet dat al ons werk voor niets is geweest. Sterker nog, dankzij onze inspanningen en de samenwerking met het lokale team hebben we nóg erger juist weten te voorkomen:
- We hebben tot nu toe 455.000 bomen geplant op verschillende locaties in Nationaal Park Sebangau.
- We hebben geïnvesteerd in brandpreventie door de aanleg van 55 dammen mogelijk te maken. Deze dammen houden zoveel mogelijk water in het projectgebied vast, zodat de veenbodem nat blijft. Dit verkleint de kans dat de bodem uitdroogt en in brand vliegt.
- De patrouilleteams zijn mede dankzij onze steun gemobiliseerd. Ze houden het gebied in de gaten, signaleren branden en komen zo snel mogelijk in actie als dat nodig is.
- Meer dan honderd families uit de omgeving betrokken bij het project. Zij zetten zich in voor bosherstel en bosbescherming, en ontvangen daarvoor ook inkomsten.
- Borneo Nature Foundation heeft voorlichtingscampagnes georganiseerd, mensen getraind in brandbestrijding en drones ingezet om branden sneller op te sporen. Ook is er gewerkt aan vroegtijdige waarschuwingssystemen en betere samenwerking tussen lokale partijen.
De meerwaarde van dit project zit dus niet alleen in het planten van bomen. Juist de combinatie van bosherstel, waterbeheer, brandpreventie en de inzet van lokale gemeenschappen maakt het verschil.
Hiermee hebben we eerdere branden kunnen voorkomen én de omvang van de huidige branden beperkt gehouden. Zonder de enorme inzet van de lokale bevolking, Borneo Nature Foundation en andere partners was de huidige schade nu al vele malen groter geweest.
Geraakt én hoopvol
De komende tijd blijven we in nauw contact met het lokale team om op afstand zoveel mogelijk steun te bieden. Samen onderzoeken we wat de komende tijd nodig is om bestaand bos zoveel mogelijk te beschermen en eventuele herplant in de toekomst mogelijk te maken. En natuurlijk leven we mee met het lokale team en met alle mensen die zich inzetten om het vuur te bestrijden.
De branden laten zien hoe kwetsbaar de bossen op Borneo zijn. Maar ze maken óók duidelijk hoe belangrijk het is om samen te blijven werken aan hun bescherming. Júist nu is steun daarvoor hard nodig.
Jouw steun is nu hard nodig
De veenmoerasbossen op Borneo zijn momenteel extra kwetsbaar voor brand. Lokale teams zetten zich dag en nacht in om het het vuur te bestrijden en het bos en de omliggende gemeenschappen te beschermen. Met jouw steun kunnen we hen daarbij helpen:
-
Met ongeveer €100 kan Borneo Nature Foundation één dag een brandbestrijdingsteam inzetten.
-
€50 is genoeg voor een brandweerslang of het grootste deel van een EHBO-doos.
-
€20 helpt bij de aanschaf van belangrijke veiligheidsartikelen, zoals handschoenen, laarzen, een hoofdlamp of masker.
Help je mee? Zo draag je direct bij aan de bescherming van de bossen, de dieren én de mensen op Borneo. Elke bijdrage maakt verschil!
Doneer nu