Voedselbos Roestelberg

Samen met Stichting Voedselbosbouw Nederland en Stichting Juniper planten we ons grootste voedselbos tot nu toe! In het Brabantse Kaatsheuvel maken voormalige weilanden plaats voor een voedselbos, waar boeren op een natuurvriendelijke manier voedsel produceren. Plant je mee?

Status: Actueel project

Een voedselbos van bijna 30 voetbalvelden

Peren, walnoten of asperges vers uit het bos? Nog even en het is zover in het Brabantse Kaatsheuvel! Hier planten we samen met Stichting Juniper en Stichting Voedselbosbouw Nederland ons grootste voedselbos tot nu toe: Voedselbos Roestelberg.

Het bos krijgt een plek op een voormalig melkveebedrijf. We planten in totaal 34.000 bomen, verspreid over 20 hectare aan weiland. Dat betekent dat er zo’n 30 voetbalvelden bos bij komen!

In het voedselbos kunnen boeren straks het hele jaar door groente, fruit, noten en ander eten oogsten. Drie boeren gaan het voedselbos beheren. Het is de bedoeling dat zij met hun gezinnen volledig van dit bos kunnen leven. Laten zien dat een voedselbos een volwaardige inkomstenbron kan zijn, is namelijk een belangrijk doel van dit project. Daarnaast wordt er op het terrein een boerderij gebouwd met onder meer een educatieruimte, theetuin en winkel voor producten uit het bos.

Maar voor het zover is, moeten we eerst de bomen gaan planten. Help je mee dat mogelijk te maken?

Plant mee in onze bosprojecten

  • Voer een aantal in
  • Voer een aantal in
  • Voer een aantal in
  • Voer een aantal in

icon-moederboom

0

bomen en struiken

icon-appel

0

hectare voedselbos

icon-aanplant

0 0

plantperiode

Wat is een voedselbos ook alweer?

Een voedselbos is een bos waar allerlei bomen, planten en struiken groeien die voedsel produceren. Denk aan appels, peren, pruimen, walnoten, hazelnoten, asperges, champignons, aardperen, munt en salie.

Voedselbossen zijn een vorm van natuurvriendelijke landbouw. Een voedselbosboer gebruikt bijvoorbeeld geen bestrijdingsmiddelen of kunstmest. Ook laat de boer de grond zoveel mogelijk met rust. Zo kan het voedselbos zich ontwikkelen tot een zelfvoorzienend ecosysteem, waar de natuur het werk doet. Kortom, een duurzaam en klimaatvriendelijk alternatief voor de reguliere veeteelt en akkerbouw!

pruimenboom
bloesem perenboom

Waarom is dit voedselbos nodig?

De locatie van Voedselbos Roestelberg was tot voor kort een melkveehouderij. De weilanden waar eerst het vee rondliep, gaan we nu omvormen naar een voedselbos. Zo krijgen boeren volop ruimte om op een natuurvriendelijke manier voedsel te produceren.

Maar de natuur zelf heeft óók veel baat bij dit voedselbos:

  • Het voedselbos zorgt voor leefruimte voor allerlei planten en dieren. Vogels, uilen, vlinders en insecten vinden er een plek om te schuilen, te eten of zich voort te planten. Hetzelfde geldt voor kleine zoogdieren als egels, muizen, marters, fretten, hermelijnen, vossen en dassen. Ook de natuur rondom het voedselbos komt dankzij de aanplant verder tot leven. Bovendien worden er poelen uitgegraven, waardoor er meer diversiteit rondom het waterleven ontstaat.
  • De bomen in het voedselbos nemen CO2 op. Daarnaast vangen ze fijnstof en stikstof af. Zo draagt het bos een flink steentje bij aan het tegengaan van klimaatverandering.
  • Doordat de intensieve veeteelt plaatsmaakt voor een voedselbos, zal de stikstof-uitstoot in het gebied afnemen. Een positieve ontwikkeling voor het Natura 2000 gebied rondom dit bos. Voedselbos Roestelberg grenst namelijk aan drie kanten aan het Nationaal Park Loonse en Drunense Duinen.
  • De bomen dragen bij aan een betere waterhuishouding in het gebied. De boomwortels nemen regenwater op en houden dit goed vast in de bodem. Een handige, natuurlijke buffer voor drogere tijden!
  • Ook verbeteren de bomen de kwaliteit van de bodem. Ze houden de grond goed vochtig. Daardoor krijgen allerlei (goede!) bacteriën en schimmels de mogelijkheid om zich te ontwikkelen. Bovendien maken de boomwortels de grond die vervuild is door veeteelt weer schoon. De wortels nemen resten van bestrijdingsmiddelen en antibiotica op. Ze hebben dus een natuurlijke, reinigende werking!

Zo ziet de plantlocatie er nu nog uit:

perceel-roestelberg
perceel-roestelberg

Wat gaan we doen?

In de maanden november en december 2022 planten we de windsingels. Deze bestaan uit bomen en struiken die de voedselproducerende bomen en struiken straks beschermen tegen wind, regen en zon. Dit zijn sterke soorten die tegen een stootje kunnen, zoals zwarte els, wilg, meidoorn, sleedoorn en Gelderse roos.

In januari en februari 2023 komen de eerste schoolklassen langs. Elke klas gaat op een ochtend 100 fruitbomen en fruitstruiken planten. Denk daarbij aan boom- en struiksoorten zoals appel, peer, aalbes, vlierbes, walnoot, hazelaar of moerbei.

asperges
walnootboom
aalbessen
aardperen
Hazelnoot
appelboom

Voorbeelden van producten die boeren in de toekomst in dit voedselbos kunnen oogsten zijn (van links naar rechts): asperge, walnoot, aalbes, aardpeer, hazelnoot en appel.

De opbouw van een voedselbos

Het resultaat straks is een voedselbos dat uit verschillende lagen bestaat. In iedere laag groeit ander soort voedsel en zul je andere soorten planten en dieren ontdekken. Op een relatief klein oppervlakte ontstaat zo een hele grote variatie aan natuur! Hieronder zie je een voorbeeld van hoe een voedselbos is opgebouwd:

voedselbos-lagen-infographic

Een project met maatschappelijke impact

Voedselbos Roestelberg krijgt naast het produceren van voedsel nog een belangrijke functie: voorlichting geven over voedsel dat op een natuurvriendelijke manier wordt geproduceerd. Daarom bouwt Stichting Juniper een nieuwe boerderij naast het voedselbos. Op de Mauritshoeve, zoals deze boerderij gaat heten, komt onder andere een educatieruimte. Ook is dit straks de locatie voor de beheerderswoning, landwinkel en workshopruimte. Ook een lunchroom met een terras met uitzicht op het voedselbos zal straks niet ontbreken!

Mensen met een beperking of een afstand tot de arbeidsmarkt krijgen de mogelijkheid om op de Mauritshoeve te werken. Daarnaast wordt de bestaande boerderij omgevormd naar een locatie voor begeleid wonen. Als dat geen project met maatschappelijke impact is!

Wij zijn blij met iedere bijdrage voor voedselbosbouw als volwaardige nieuwe tak binnen de landbouw.”

Chantal Bosch, bestuurslid Stichting Juniper

Dit project van Trees for All draagt bij aan het realiseren van meerdere
Sustainable Development Goals

13. Climate action
15. Life on land
17. Partnership for the goals

Waar gaan we planten?

We planten het voedselbos rondom de Roestelbergseweg in Kaatsheuvel (Noord-Brabant). Het voedselbos grenst aan de Loonse en Drunense Duinen.   

Onze samenwerkingspartners

Stichting Juniper is de initiatiefnemer van dit project. Deze stichting wil natuurinclusieve landbouw en natuurinclusief bouwen verder bevorderen. Hoe? Door agrarische gronden aan te kopen en deze op een milieuvriendelijke en duurzame manier in te richten. Voedselbos Roestelberg is hier een mooi voorbeeld van. Met het project wil de stichting onder andere laten zien dat het planten en beheren van voedselbossen volwaardige banen kan opleveren. En daar steunen wij ze heel graag bij!

Onze tweede samenwerkingspartner binnen dit project is Stichting Voedselbosbouw Nederland. Deze stichting zet zich in voor de ontwikkeling en het rendabel maken van nieuwe en bestaande voedselbossen in Nederland.

Stichting Juniper
Voedselbosbouw Nederland