Wees de hitte de baas: vergroen snel de vergeten hoeken van de stad
18 augustus 2026
Extreme hitte zal Nederland steeds vaker in zijn greep houden. In onze versteende steden zijn koelte en schaduw schaars. Hoog tijd om de talloze vergeten, versteende plekken in straten te beplanten, vindt ecoloog Stef Röell. De ruimte daarvoor is er; je moet hem vooral willen zien.
Groen als oplossing tegen hitte
Meer dan de helft van de buurten in de grootste gemeenten van Nederland is sterk versteend. Daardoor veranderen steden in de zomer in hitte-eilanden: straten warmen op, schaduw ontbreekt en bij zware buien kan regenwater geen kant op.
Groen is een bewezen oplossing die buurten koeler en beter bestand maakt tegen extreem weer. In een straat mét bomen kan het tien graden koeler zijn dan in een straat zonder. Bovendien kan één boom bij hevige regenval honderden liters water verwerken en wateroverlast verminderen.
Toch stokt de vergroening in de uitvoering. Nederland is dichtbebouwd en elke vierkante meter is al bestemd. Groen is in ruimtelijke plannen vaak het sluitstuk in plaats van het uitgangspunt. Ook concurreert het met functies zoals woningbouw of parkeerruimte.
Vergroening begint in vergeten hoeken
Ondertussen liggen kansen voor vergroening voor het oprapen in de vergeten hoeken van de stad. Denk aan smalle stroken langs wegen, versteende binnenplaatsen, ongebruikte hoekjes tussen gebouwen, bedrijventerreinen, kale bermen of overbodige tegels op parkeerplaatsen.
Het vergroenen van één zo’n plek lijkt misschien een druppel op een gloeiende plaat, maar samen vormen ze een enorme kans. Zolang we deze vergeten vierkante meters zien als nutteloze ruimte, blijven kansen voor eenvoudige vergroening onbenut.
Groen hoeft niet in de weg te zitten
Ook het idee dat vergroening automatisch ten koste gaat van de functionaliteit klopt vaak niet. We hoeven niet te kiezen tussen een boom óf een parkeerplaats; het kan ook allebei.
Tussen twee parkeerplaatsen past een kleine boom die schaduw geeft. Een speelplek of hondenveldje wordt prettiger met een groene haag eromheen. Gevels en daken bieden plek voor klimop of dakbeplanting zonder extra ruimtebeslag. In Utrecht en Heerlen zien we zelfs al bushaltes en busstations overdekt met groen.
Juist in een dichtbevolkt land als Nederland moeten we slimmer omgaan met bestaande ruimte. Een bomenrij, een groene gevel of een versteend hoekje dat in een plantsoen verandert: de optelsom van meerdere kleine ingrepen maakt het verschil. Samen vormen ze een netwerk van groene eilandjes in de stad die verkoeling bieden, water opvangen, de biodiversiteit versterken en de leefbaarheid vergroten.
Kijk anders, begin vandaag
Vergroenen kan vandaag beginnen als we anders naar onze ruimte kijken. Eén wandeling met een stadsecoloog is genoeg om tientallen plekken aan te wijzen waar de schop de grond in kan. Ook buurtbewoners kunnen hun tuin, gevel of straat zien als een kans voor groen in plaats van een verzameling stenen.
De ruimte voor vergroening ligt al verspreid door de stad. Het begint met het zien van mogelijkheden op plekken waar we achteloos voorbijlopen. Stadsbestuurders en bewoners: kijk anders en begin vandaag.
Stef Röell is directeur bij Trees for All.