De boom als antwoord op klimaatmachteloosheid

Bomen verbeteren het klimaat, de biodiversiteit en onze leefomgeving. Maar misschien nog belangrijker: ze geven ons weer het gevoel dat we zelf iets kunnen doen voor onze omgeving.

Door Marieke Romano
Directeur bij Trees for All

De brede kracht van een boom

Op 21 maart is het de Internationale Dag van het Bos. Een dag die je misschien makkelijk over het hoofd ziet nu er zoveel in de wereld gebeurt. Toch maakt het merendeel van de mensen zich nog altijd zorgen om klimaatverandering. Ook groeit het besef dat ons eigen gedrag daarop invloed heeft.

De wil om te veranderen is er dus. Maar terwijl internationale afspraken wankelen en politieke discussies doorgaan, slaat ook steeds vaker de klimaatverlamming toe. Misschien vraag jij je ook weleens af: Wat kan ik als individu doen? En heeft dat wel zin?

Zulke gevoelens van machteloosheid leiden tot stilstand. Terwijl de wereld juist mensen nodig heeft die in actie komen voor hun omgeving. Dat vraagt om hoop en optimisme. En om het geloof dat verandering nog mogelijk is.

Bomen bieden dat perspectief. En nee, één boom zal de planeet niet redden. Maar de kracht van bomen en bossen is dat ze op meerdere manieren tegelijkertijd bijdragen aan een beter klimaat, meer natuur en een gezonde, veilige samenleving.

“Een boom zal de wereld niet redden, maar elke boom laat zien dat verandering nog mogelijk is.”

Hoe bomen beschermen tegen extreem weer

Allereerst het klimaat. Dat bomen CO2 opslaan is bekend, maar hun waarde gaat verder. Ze beschermen ons tegen extreem weer, dat steeds vaker voorkomt door de opwarming van de aarde. Wist je dat bomen op warme dagen de temperatuur in steden tot wel tien graden verlagen? Daarmee zijn ze misschien wel de meest natuurlijke airco’s die er bestaan.

Tegelijkertijd helpen bomen wateroverlast voorkomen bij hevige regenval. Ze werken als levende sponsen die regenwater opvangen, afvoeren en vasthouden in de bodem. Zo kan één boom honderden liters water verwerken en voorkomen dat dit wegspoelt over straten of door het riool.

Bomen voor meer biodiversiteit en voedselzekerheid

Voor onze voedselvoorziening zijn bomen ook onmisbaar. Ze verbeteren de bodemkwaliteit en zorgen voor vruchtbare grond: de basis voor landbouw. Daarnaast creëren ze leefruimte voor bijen, vlinders en andere bestuivers die essentieel zijn voor fruit- en groentesoorten.

Niet voor niets waarschuwden Britse inlichtingendiensten onlangs dat klimaatverandering een risico vormt voor de nationale veiligheid. Als ecosystemen uit balans raken, nemen mislukte oogsten, weerextremen en besmettelijke ziektes toe. Bomen helpen die balans in stand te houden. Door bomen en bossen te beschermen en te planten, beschermen we uiteindelijk ook onszelf.

Tekst gaat verder onder de foto.

Gezonder en socialer dankzij bomen

Mensen die in een groene omgeving wonen, zijn bovendien gezonder. Bomen zuiveren de lucht en nodigen uit om te bewegen en ontspannen. Daardoor neemt stress af en wordt de kans op overgewicht, diabetes type 2, hart- en vaatziektes en depressie kleiner.

Ook de sociale effecten zijn groot. Meer dan de helft van de buurten in de 32 grootste gemeenten van Nederland is sterk versteend. Maar onderzoek toont aan dat mensen in groene wijken elkaar vaker ontmoeten. Daardoor neemt eenzaamheid af en daalt de kans op overlast. Investeren in bomen en bossen is dus ook een investering in onze (mentale) gezondheidszorg, veiligheid en een leefbare stad.

Een persoonlijke, tastbare klimaatactie

In tegenstelling tot veel andere klimaatoplossingen zijn bomen tastbaar. Je kunt ze zien groeien, eronder staan of de schaduw voelen op een hete dag. Dat geeft het vertrouwen dat verandering mogelijk is en versterkt de gevoelens van hoop en optimisme.

En misschien wel het belangrijkste: iedereen kan ze planten. Overheden, bedrijven, boeren, burgers. En jij dus ook. Natuurlijk vraagt dat om een zorgvuldige aanpak, waarbij de juiste boom op de juiste plek terechtkomt en langdurig wordt beheerd. Dat is iets waar we bij Trees for All goed voor zorgen. Alleen dan heeft de aanplant een maximaal effect op het lokale klimaat, de biodiversiteit en de leefomgeving.

Elke boom telt

Dus vraag je je weleens af: Wat kan ik nog doen?’ Denk eens aan een boom. Want elke grote verandering moet ergens beginnen. Bij het besef dat jouw persoonlijke actie kan uitgroeien tot iets groters.

Niet omdat één boom alles oplost, maar omdat elke boom laat zien dat verandering nog mogelijk is. En omdat elke boom telt.