Nieuw leven in een extreem droge regio: 215.000 bomen geplant in Ghana
11 maart 2026
Sinds 2021 zet Trees for All zich in voor de aanplant van bomen in Noord-Ghana. Dat is een uitdagende missie in een regio waar water schaars is en veel families in armoede leven. Toch hebben we samen met de lokale gemeenschappen en onze partners Tree Aid Ghana, Tree Aid UK en Blue Deal hoopvolle stappen gezet. In de afgelopen jaren hebben we meer dan 200.000 bomen geplant. De hoogste tijd voor een update!
Waarom planten we bomen in een uitdagende regio als Ghana?
In Ghana ondersteunen we het Bongo reforestation project van onze partner Tree Aid. Samen herstellen we de rivierbossen rond de Vea-dam. Ook helpen we boerenfamilies met de aanplant van bomen op hun land, die bijvoorbeeld voor schaduw, voedsel en inkomsten zorgen.
Het is een hoopvol én zeer uitdagend project tegelijkertijd. Het Bongo-district, waar we de bomen planten, is een van de droogste gebieden in Noord-Ghana. Veel oorspronkelijk bos is verdwenen, waardoor het land steeds verder uitgeput raakt. Voedsel verbouwen is er dus lastig en veel oogsten gaan verloren door de hitte en droogte.
Ook voor de jonge boompjes zijn de groeiomstandigheden hierdoor zwaar. Bovendien lopen er veel geiten rond, die de jonge boompjes vooral als een lekkere snack zien. En complexe regels rondom landgebruik maken de aanplant nóg ingewikkelder.
Bij de start van dit project wisten we dus dat het bosherstel niet vanzelf zou gaan. Maar dat maakt de impact die we hier samen kunnen maken ook extra groot. En dat lukt: stap voor stap en boom voor boom!
Wat we de afgelopen jaren hebben bereikt
-
Samen met twintig lokale gemeenschappen hebben we 215.000 bomen geplant tussen 2021 en 2024. In elke gemeenschap zijn hiervoor 20 lead farmers aangesteld: kartrekkers die de bomen kweken, toezicht houden en het onderhoud coördineren.
-
Tientallen boerenfamilies hebben de overstap naar agroforestry gemaakt. Zij hebben bomen rond hun huizen geplant. En die bomen hebben verschillende voordelen voor de omgeving en de mensen zelf. Sommige bomen leveren voedsel, zoals fruit en noten, terwijl andere soorten de bodemkwaliteit verbeteren en voor schaduw zorgen.
-
We hebben veel aandacht besteed aan randvoorwaarden om van het project een succes te maken. Denk aan de inzet van extra veldmedewerkers en de aanschaf van watertanks en vervoermiddelen (tricycles). Hiermee kunnen gemeenschappen water makkelijker door het gebied vervoeren om de bomen te irrigeren.
-
Daarnaast hebben we geïnvesteerd in beschermingsmaatregelen om te voorkomen dat rondlopende geiten de bomen beschadigen. Op sommige plekken hebben boeren muurtjes van modder of steen rondom individuele boompjes geplaatst. Op andere plekken worden de aanplantlocaties beschermd met grotere omheiningen (cluster fences). Vooral deze laatste aanpak bleek een succes om de bomen een goede start te geven.
Leren, bijsturen en doorgaan met wat werkt
Het planten van bomen op deze locatie vraagt om geduld, ervaring en voortdurend bijsturen. Niet alle jonge bomen overleefden de aanplant direct. Een deel is daarom opnieuw geplant. In de afgelopen vier jaar hebben we veel geleerd over wat in deze specifieke regio wel en niet werkt om de bomen een goede start te geven. Die kennis gebruiken we om onze aanpak te verbeteren en de komende jaren door te gaan met wat werkt.
1. Focus op aanplant in ‘cluster fences’
Het planten van bomen in cluster fences blijkt een belangrijke sleutel tot succes. De bomen binnen deze omheiningen groeien snel. Ze zijn na enkele jaren soms al meters hoog. Op één locatie zorgde de aanplant zelfs voor een permanente waterbron, terwijl het stroompje buiten het hekwerk volledig was opgedroogd. Dit laat de potentie van boomaanplant in dit gebied duidelijk zien!
De komende jaren focussen we op het onderhouden, beschermen en bewateren van de aanplant binnen de cluster fences. En zijn de bomen groot genoeg? Dan verplaatsen we de hekwerken om nog meer percelen te herbebossen.
De aanplant binnen cluster fences
2. Doorpakken met agroforestry
Ook agroforestry dichtbij huizen werkt goed. Families beschermen en verzorgen deze bomen intensief, wat de overlevingskansen vergroot. Sommige cashewbomen dragen na 3 jaar al hun eerste vruchten!
De voordelen van bomen– zoals voedselproductie, schaduw en extra inkomsten – maken de mensen extra gemotiveerd om hun bomen te planten en te beschermen. De komende jaren breiden we het project daarom uit met de aanplant van nog eens 35.000 bomen voor agroforestry, zoals mango en cashew.
3. Uitbreiden van ‘Farmer Managed Natural Regeneration’
Tot slot hebben we met succes Farmer Managed Natural Regeneration (FMNR) toegepast. Dit is een methode waarbij de lead farmers bomen snoeien die jarenlang kort zijn gehouden. Doordat het wortelstelsel van de boom zich al heeft ontwikkeld, schieten de bomen na het snoeiwerk snel de lucht in, waardoor ze twee jaar later algauw 4 à 5 meter hoog zijn.
En nog een voordeel? De gesnoeide taken worden gebruikt als brandhout, waardoor het voor de mensen extra loont om deze activiteit uit te voeren. Deze aanpak hebben we nu bij een paar gemeenschappen getest, en gaan we uitbreiden naar alle gemeenschappen.
Voor én met de mensen in Noord-Ghana
Zonder de inzet van de lokale bevolking kan dit project niet slagen. In deze video vertelt Joshua wat het project voor hem en de mensen in de regio betekent.
Samen maken we een verschil met bomen
Al deze resultaten zijn mede mogelijk dankzij de steun van onze donateurs, de betrokkenheid van de lokale bevolking, en de samenwerking met onze partners Tree Aid Ghana, Tree Aid UK en Blue Deal. Zo heeft Tree Aid geïnvesteerd in goede relaties met belangrijke overheidsinstanties en traditionele autoriteiten: cruciaal om dit project uit te voeren.
De omstandigheden in Noord-Ghana blijven uitdagend. Maar door te focussen op effectieve maatregelen en samenwerking, zien we dat herstel mogelijk is. Want elke boom telt, zéker in Ghana. Bedankt voor je steun!
Elke boom maakt verschil
Wil je (opnieuw) aan ons werk bijdragen, zodat we dit soort projecten mogelijk kunnen blijven maken? Plant dan met ons mee. Elke boom maakt verschil voor het klimaat, de natuur én mensen wereldwijd!
Doneer een boom