Deze aanpakkers maken werk van een bosrijke wereld

Menno (34) gaat 250 kilometer (hard)lopen door de Sahara

Een marathon heeft Menno Dijkstra nog nooit gelopen. Hij loopt wel regelmatig hard, maar altijd kortere afstanden. En toch gaat hij in april de Marathon des Sables lopen – niet zomaar een marathon, maar een ultraloop: van zo’n 270 kilometer door de Sahara-woestijn in Marokko. Die staat bekend als “de zwaarste voettocht ter wereld”.

“De race is verdeeld over zes etappes en zeven dagen”, legt Menno uit. “Op het water en de tent na moet je alles zelf meenemen: je eten, kleding, slaapzak. Overdag kan het wel 40 graden worden, ’s avonds -5. Je loopt van tentenkamp naar tentenkamp. De vierde etappe is het zwaarst – dan krijg je 48 uur de tijd om 100 kilometer af te leggen.”

Grens opzoeken

Menno hoorde over de Marathon des Sables in een documentaire op YouTube. “Dit ziet er zo verschrikkelijk uit”, dacht hij. “Dit wil ik.”

Wat hem bezielt om 270 kilometer in de brandende hitte door het zand te lopen? “Ik ben altijd op zoek naar een fysieke en mentale uitdaging”, lacht hij. “Ik zoek graag de grens op en vind het bijzonder om zo diep te gaan. Je lichaam kan veel aan. Ik ben een fanatiek hiker, heb al meerdere wandeltochten van een paar maanden gemaakt, en ben nieuwsgierig naar wat er nog meer in zit.”

Werkgever sponsort

Toen zijn werkgever Remco Diesman hoorde over het plan, bood hij direct aan Menno te sponsoren. Remco betaalt het materiaal, zoals zijn slaapmatje en nekwarmer. Daarnaast zijn ze via Trees for All een actie gestart om geld op te halen.

Menno is hoofd onderhoud van Adventure Innovations, een bedrijf dat klimbossen en klimparken bouwt. “Bomen zijn voor ons dus heel belangrijk. Het is onderdeel van ons werk – en deze race – om mensen bewust te maken van het belang van bomen. Voor het milieu, mensen en dieren.”

Een week van de wereld

Zowel tijdens zijn werk als in zijn vrije tijd is Menno veel in het bos te vinden. “Daar ben ik gelukkig, en vind ik rust.” Dat kan hij in deze drukke periode goed gebruiken. Ter voorbereiding loopt hij veel hard met een zware rugzak. Daarnaast is hij druk bezig te bedenken welke (lichte) spullen hij meeneemt.

Waar hij het meest naar uitkijkt? “Het gevoel dat ik helemaal alleen in the middle of nowhere ben. Met niets om me heen behalve zand. Ik krijg nooit meer de kans zo diep in de Sahara te zijn, denk ik. Ik ben straks echt even een weekje van de wereld. Dat lijkt me zo speciaal.”

Anja (64) vroeg bomen als cadeau voor haar afscheid

Sinds Anja de documentaire The Hidden Life of Trees heeft gezien, van Peter Wohlleben, is ze om. “Bomen zijn zo ontzettend bijzonder”, vertelt ze gepassioneerd. “De Duitse boswachter en schrijver vertelt in deze documentaire, en het gelijknamige boek, hoe bomen met elkaar communiceren. Ze zijn met elkaar verbonden, onder de grond, en over landsgrenzen heen.”

Tastbare herinnering

Nog niet zo lang geleden verloor ze een familielid. In plaats van bloemen te geven, besloot Anja een boompje te planten. “Bomen hebben zoveel kracht en betekenis. En het is een hele tastbare herinnering. Waar je bloemen na een week kunt weggooien, gaan bomen een leven lang mee.”

Toen haar gevraagd werd wat ze als cadeau wilde voor haar vertrek, hoefde Anja dan ook niet lang na te denken. Ze nam afscheid als onderwijsdirecteur van ROC Nijmegen, een organisatie met bijna 11.000 studenten en 1.000 medewerkers. Het leek haar een mooi idee om bomen te vragen. Anja: “Niet alleen omdat ze belangrijk zijn voor het klimaat, je laat zo ook een emotionele herinnering achter.”

349 bomen gedoneerd

Haar collega’s waren vol lof over dit idee. Met z’n allen doneerden ze uiteindelijk 349 bomen. “Wat ik bijzonder vind aan Trees for All, is dat de ene helft in Nederland wordt geplant en de andere in het buitenland. Zo maak je impact dicht bij huis én ver weg.”

Voor de 350^ste boom heeft Anja een speciaal plan. “Ik woon aan de uiterwaarden en elke dag loop ik met mijn hond langs een hele oude boom, mijn lievelingsboom. Die heb ik nu gedoopt tot boom 350.”

Samenleving draait op mbo’ers

Helemaal niets ziet Anja zichzelf niet doen. Ze heeft met heel veel plezier in het middelbaar beroepsonderwijs gewerkt. “Ik zeg altijd: ‘Ik ben op mijn 4e naar school gegaan en ben er 60 jaar blijven zitten”, lacht ze. “Mbo’ers zijn een geweldige doelgroep. Ze hebben soms een wat negatief imago, maar dat is echt onterecht. De samenleving drááit op mbo’ers.”

Een organisatie, zoals een mbo, heeft veel parallellen met de bomenwereld, leerde Anja in The Hidden Life of Trees. Zo beschermen bomen elkaar. “Als de ene boom ziek is, kan een boom verderop de eerste boom voeden, via het worstelsysteem. De oude bomen beschermen de kleintjes.”

Op een school is zulke verbinding ook belangrijk, legt ze uit. “Leerlingen moeten zich in een beschermde omgeving kunnen ontwikkelen. En, om in bomentermen te blijven, het was mijn taak om ze te laten groeien en bloeien.”

Het onderwijs zit duidelijk diepgeworteld bij Anja, dus grote kans dat ze nog wel een paar dagen per week aan de slag gaat. En anders kan ze altijd nog de handen uit de mouwen steken en bomen gaan planten.

Metalband Ann my Dice plant bomen van een deel van de opbrengst van de merchandise

De natuur is altijd belangrijk geweest voor de vijf bandleden van Ann my Dice. “Een metalcoreband met rauwe coupletten, melodieuze refreinen en een belangrijke boodschap”, zo omschrijft gitarist en zanger Nils (31) zijn band. De boodschap in kwestie: “We moeten goed voor elkaar en voor de wereld zorgen.”

Veel van hun nummers gaan over het klimaat. Zo benadrukt het nummer World in Ember (2023) dat het nog niet te laat is om in actie te komen voor de natuur. Dat was ook een note to self, zegt Nils. “Op een gegeven moment dachten we: we kunnen wel mooie liedjes schrijven, maar kunnen we niet meer dóén?”

Ann my Dice-bos

Drummer Tim, die veel bezig is met het klimaat, kwam op het idee om hun fans erbij te betrekken. Hoe vet zou het zijn als ze een eigen bos konden planten? Een soort Friends, Fans & Family-bos van Ann my Dice?

Nils: “Per verkocht item doneren we nu €5 aan Trees for All. Er kan een hele boom geplant worden met twee items. Denk aan shirts, cd’s, cassettes. Eerst deden we dat steeds handmatig, na elke losse show. Tot we door Trees for All werden gewezen op het actieplatform. Dat gaat veel makkelijker.”

Het spreekt de band vooral aan dat Trees for All zo transparant en concreet te werk gaat. “Je kunt bijna aanraken waar het geld terechtkomt. En het spreekt tot de verbeelding. Dat horen we ook vaak na de shows. Mensen zeggen soms letterlijk: ‘Wat leuk dat we samen een bos aan het bouwen zijn.’”

Pieter (31) organiseert (natte) bomenwandelingen

Elke laatste dinsdag van de maand, tijdens de lunch, organiseert Pieter bomenlunchwandelingen in Alkmaar. Wie wil, kan gratis aansluiten. Ze starten bij het witte bruggetje voor het stadskantoor en blijven een half uur tot uurtje weg.

Vooraf deelt Pieter factsheets uit. Onderweg vertelt hij van alles over bomen: hoe je een eik kunt onderscheiden van een kastanje, hoe oud bepaalde bomen zijn en wat ze verder kenmerkt. Na afloop vraagt hij deelnemers of ze een vrijwillige bijdrage aan Trees for All willen doen. “Ezelsbruggetjes helpen vaak bij het leren onthouden van bomen: ‘Dit is een plataan, die kun je herkennen, want er zitten platen aan.’”

Hoe hij aan al die kennis komt? “Ik werk als landschapsontwerper bij de gemeente Alkmaar. Hiervoor heb ik dat in Zaanstad gedaan, waar ik de bomenlunchwandeling begonnen ben, net na corona.” Pieter ontwerpt alles wat te maken heeft met de openbare buitenruimte: van pleinen en parken tot schoolpleinen en speeltuinen.

Twee jaar geleden heeft hij daarnaast het diploma tot European Tree Manager gehaald. Daarmee is hij expert in het beheer en beleid rondom bomen.

Onbekend maakt onbemind

De bomenwandelingen leken hem een leuke manier om mensen samen te brengen – en ze tegelijkertijd bewust te maken van de natuur om zich heen.

Aanvankelijk waren ze vooral bedoeld voor collega’s, maar inmiddels wordt Pieter ook goed gevonden door vrienden van vrienden en collega’s. “Het viel me op hoe weinig mensen weten over bomen. En onbekend maakt onbemind, denk ik. Daar zag ik een taak voor mezelf weggelegd. Het is ook mooi om te zien dat er collega’s, of vrienden of kennissen, zijn die zich zonder mijn betrokkenheid meer inzetten voor het behoud van bomen. Puur omdat ze een keer zijn mee geweest.”

Bier en bitterballen

Naast de ‘normale’ bomenwandeling organiseert Pieter ook ‘natte’ bomenwandelingen. Hij vertelde eens aan de eigenaar van Café De Oude Schaeper in Amsterdam over zijn bomenwandelingen. Dat gesprek plantte een zaadje voor de ‘natte’ bomenwandeling: een wandeling gevolgd door een biertje, bitterballen en een pubquiz over bomen.

Trees for All steunde hij al langer, net als een aantal andere organisaties die bomen planten. Inmiddels vraagt hij ook deelnemers een kleine bijdrage te leveren, na de bomenwandeling. Dat doet hij via een QR-code op de factsheet. Pieter is het type er niet naar om heel expliciet om geld te vragen, maar op deze manier verspreidt hij het woord toch. “Het moet vooral vrijwillig zijn.”

Pieter laat de actie zo lang mogelijk ‘open’ staan. Een streefbedrag heeft hij niet in zijn hoofd; ‘zoveel mogelijk’ dekt het beste de lading