Op meerdere plekken in Nederland ondersteunt Trees for All de aanleg van voedselbossen. Maar wat is een voedselbos eigenlijk? En welke voordelen heeft deze relatief nieuwe en duurzame vorm van landgebruik?

Wat is een voedselbos?

Een voedselbos is letterlijk een eetbaar bos. Er groeien bomen, struiken en planten die voedsel produceren. Voedselbossen zijn een vorm van natuurinclusieve landbouw: ze combineren voedselproductie met natuurontwikkeling.

De oogst is van een voedselbos is anders dan de oogst uit monoculturen waar gewassen één jaar groeien. Bij een monocultuur begint een boer ieder jaar met een lege akker. Daaraan voegt hij arbeid, fossiele brandstoffen, bemesting en pesticiden toe. Na de oogst is de akker aan het einde van het seizoen weer leeg.

In een voedselbos werkt dat heel anders. Daar kan op termijn het hele jaar door worden geoogst. Afhankelijk van het seizoen levert een voedselbos diverse soorten fruit op. Maar ook noten, zaden, groenten, paddenstoelen, eetbare bloemen en honing.

granaatappel

Voordelen van voedselbossen

Behalve (h)eerlijk voedsel levert een voedselbos nog veel meer voordelen op. Denk aan hoogwaardige natuur en een aantrekkelijk landschap. Of aan nuttige producten, zoals hout, medicinale kruiden en zaai- en plantgoed.

Bovendien heeft een voedselbos een gelaagde structuur van bomen, struiken en kruiden. Hierdoor voelen vele dieren zich thuis in het bos. Denk aan insecten, reptielen, amfibieën, vogels en zoogdieren. Een voedselbos vergroot dus de biodiversiteit in een gebied. En door de enorme soortenrijkdom ontstaat na verloop van tijd een systeem dat zichzelf in stand houdt. Dieren zorgen namelijk voor een natuurlijke plaagbestrijding, waardoor chemische middelen niet nodig zijn.

Een ander voordeel van voedselbossen? ze dragen BIJ aan waterregulatie. Bij regen stroomt het water niet snel af, maar verdampt het gedeeltelijk op het bladerdek. Ook wordt het water in de goed doorwortelde bodem opgenomen. Daardoor verbetert de gezondheid van de bodem.

Kortom, voedselbossen hebben ontzettend veel meerwaarde. Er is zelfs een landelijk monitoringsprogramma dat de voordelen van voedselbossen wetenschappelijk onderzoekt.

De voordelen van voedselbossen samengevat:

  • Ze slaan water en CO2 op
  • Ze verhogen de biodiversiteit (de hoeveelheid verschillende planten en dieren in een gebied)
  • Ze bevorderen de bodemgezondheid;
  • Ze kunnen tegen een stootje
  • Ze hebben weinig onderhoud nodig
  • Ze leveren op termijn een goede oogst
  • Ze verhogen de kwaliteit van de leefomgeving en daarmee de mentale gezondheid van mensen
  • En ze verhogen ook de samenhang tussen mens en natuur
walnoot

Locaties voedselbossen Trees for All

Trees for All ondersteunt de aanleg van verschillende voedselbossen in Nederland. Eén van deze initiatieven is het voedselbos op de Janmiekeshoeve in Brabant. Hier vormt een biologisch agrariër een deel van de bedrijfsvoering blijvend om naar 2 hectare bos en 18 hectare agroforestry (een mengvorm van duurzame bos- en landbouw). Hiermee is de agrariër een voorloper in zijn omgeving en een voorbeeld voor anderen!

In 2021 zijn de eerste bomen geplant in Limburg (St. Geertruid en Ransdaal), Noord-Brabant (Baarle-Nassau) en Flevoland (Ens). De komende jaren wordt met de aanplant van ruim 37.000 bomen en struiken bijna 22 hectare voedselbos gerealiseerd.

De voedselbossen die wij sinds 2021 ondersteunen:

Samenwerking met Stichting Voedselbosbouw Nederland

Bij de aanleg van de voedselbossen werkt Trees for All samen met de initiatiefnemende boeren en met Stichting Voedselbosbouw Nederland (VBNL). Deze stichting heeft het programma ‘Duurzame doorbraak voedselbosbouw’ opgezet. Het doel hiervan is minimaal 150 hectare voedselbos realiseren tot en met 2023. Ieder jaar worden in samenwerking met Stichting Voedselbosbouw Nederland nieuwe initiatieven voor voedselbossen gestart. Aangezien voedselbossen een prachtige combinatie zijn tussen landbouw en natuur, dragen wij hier vanuit Trees for All heel graag aan bij!